Europeistyka. Studia europejskie
Potrzebni są specjaliści europejscy. Różnego rodzaju instytucje (przede wszystkim wspólnotowe, rządowe i samorządowe), placówki (badawcze, oświatowe i informacyjne), organizacje (pozarządowe, międzynarodowe i inne), a także przedsiębiorstwa obecne na Jednolitym Rynku poszukują osób dobrze znających zarówno mechanizmy integracji europejskiej, jak i jej praktyczne konsekwencje, na przykład: zależności między acquis communautaire a prawem stanowionym przez krajowe rządy, przywileje i zobowiązania wynikające z członkostwa w Unii Europejskiej, specyfikę instytucji wspólnotowych, tryb podejmowanych przez nie decyzji i ich powiązania z systemem instytucjonalnym państw członkowskich, treści, cele i realne skutki polityk wspólnotowych, możliwości i procedury pozyskiwania unijnych funduszy strukturalnych. Wielu instytucjom poszukującym absolwentów europeistyki i studiów europejskich zależy dzisiaj na pracownikach dobrze orientujących się w przepisach europejskich i ich praktycznym zastosowaniu, potrafiących patrzeć na proces integracji europejskiej zarówno z perspektywy europejskiej, jak i polskiej: oceniać go przez pryzmat relacji Polski z Unią Europejską jako całością oraz z jej poszczególnymi państwami członkowskimi. Głównym celem europeistyki i programu studiów europejskich prowadzonych przez 
jest przygotowanie studentów do pracy, umożliwienie im zyskania umiejętności cenionych na rynku pracy, krajowym i europejskim. To cel wynikający z kierunku studiów. Jest jeszcze cel wynikający z tego, że studentj jest jednocześnie studentem Uniwersytetu Warszawskiego – najlepszej w kraju uczelni wyższej, mającej dwieście lat tradycji. Program studiów europejskich w oprócz wiedzy praktycznej dostarcza wiedzy akademickiej zapewniającej orientację w świecie i kontakt z współczesną myślą światową.
Geneza studiów europejskich jest związana z historią Unii Europejskiej. Idea ich uruchomienia narodziła się w czasie, gdy pierwsze instytucje i organy wspólnotowe rozpoczynały swoją działalność i rosło zapotrzebowanie na fachową kadrę administracyjną i zarządzającą. Początkowo studia europejskie rozwijały się w dwóch kierunkach. Pierwszy z nich – promowany przez Amerykanów – miał dostarczać encyklopedycznej wiedzy o Europie. Kładł nacisk na nauczanie prawa, ekonomii, języków obcych, historii i kultury. Drugi – zapoczątkowany przez utworzone w 1950 roku College d'Europe w Brugii – kładł nacisk na praktyczne zagadnienia towarzyszące dokonującej się integracji Europy. Studia te koncentrowały się na prawie (w tym szczególnie prawie wspólnotowym), administracji i gospodarce europejskiej (później problematyce Jednolitego Rynku). Stosunkowo niewiele uwagi poświęcały historii najnowszej i zagadnieniom społecznym. W Polsce problematyka europejska stała się popularna po 1989 roku, wtedy też stała się kierunkiem akademickim.
Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego prowadzenie studiów europejskich rozpoczęło już w 1992 roku. Najpierw powstały studia podyplomowe, studia licencjackie na kierunku stosunki międzynarodowe specjalność integracja europejska zostały uruchomione w 1995 roku (do dziś są one prowadzone przy współpracy z Instytutem Stosunków Międzynarodowych UW). Od roku akademickiego 2004/2005 (na mocy decyzji Senatu Uniwersytetu Warszawskiego z 17 grudnia 2003 roku) Centrum Europejskie prowadzi studia licencjackie i magisterskie (I i II stopnia) na kierunku europeistyka. Interdyscyplinarne studia na kierunku europeistyka są realizowane przy współpracy z Wydziałami: Prawa i Administracji, Historycznym, Geografii i Studiów Regionalnych oraz Nauk Ekonomicznych UW.
Europeistyka i studia europejskie w CE. Czego i jak uczą?
Doświadczenia zachodnioeuropejskie dowodzą, że jednostronne (czyli np. wyłącznie socjologiczne, politologiczne lub ekonomiczne) podejścia do problemów Europy jako całości i Unii Europejskiej jako jej części nie pozwalają ani ich zrozumieć, ani – tym bardziej – rozwiązać. Integracja europejska jest procesem złożonym: politycznym, społecznym, gospodarczym, prawnym i kulturowym. Niezależnie od tego, czy skupimy się na zagadnieniach finansowych, ochronie środowiska czy strategiach przedsiębiorstw, we współczesnej Europie problemy te muszą być rozpatrywane w szerszym kontekście, w szczególności kulturowym, wewnętrznie zróżnicowanym. Dlatego program studiów europejskich w jest programem interdyscyplinarnym, integrującym cząstkowe perspektywy w jeden obraz. Ta właściwość wyróżnia CE.
W programie studiów europejskich w przeważają przedmioty społeczno-politologiczne. Są one rozwijane na poszczególnych latach studiów: licencjackich i magisterskich. Obejmują między innymi problematykę stosunków międzynarodowych, systemów politycznych i społecznych, administracji publicznej, współczesnych i historycznych idei europejskich, kultury i relacji międzyludzkich w dużych i małych strukturach społecznych.
Społeczno-politologiczna analiza problematyki europejskiej wymaga również wiedzy ekonomicznej i prawnej. Obie dyscypliny są obecne w programie studiów europejskich w CE. Znajomość podstaw ekonomii i prawa (przede wszystkim wspólnotowego i gospodarczego) umożliwia studentom zrozumienie między innymi dokumentów unijnych z dziedziny gospodarki i prawa, historii i obecnego kształtu międzynarodowych stosunków gospodarczych, przebiegu liberalizacji gospodarki europejskiej i jej społecznych skutków, relacji handlowych Unii Europejskiej z państwami trzecimi.
Europeistyka i studia europejskie w wyróżniają się wysoką jakością. Wynika ona zarówno z treści programu, jak i z jego formy. Wykładom i seminariom tematycznym towarzyszą zajęcia warsztatowe i konwersatoria, podczas których studenci nabywają odpowiednich umiejętności praktycznych. Zarówno wiedzę, jak i doświadczenie mogą także rozwijać dzięki wyjazdom na stypendia zagraniczne (w ramach Programu LPP Erasmus), których przebieg harmonizowany jest z tokiem studiów w CE.
Zobacz też:
- artykuł Pawła Kozłowskiego pt. „Europeistyka – nowa dyscyplina naukowa”
- treści kształcenia dla kierunku europeistyka, wg 'www.mnisw.gov.pl'
- treści kształcenia dla kierunku stosunki międzynarodowe specjalność integracja europejska, przyjęte uchwałą Senatu UW SM-IE
Obszerne zestawienie oferty uczelni wyższych dotyczącej problematyki edukacji europejskiej zawiera wydany przez Fundusz Współpracy BKKK: „Informator o studiach europejskich w Polsce”. Podobne informacje można także uzyskać między innymi na stronach następujących portali:
