prof. dr hab. Zbigniew Czachór

Prof. dr hab. Zbigniew Czachór – politolog/dziennikarz, prawnik i europeista, ekspert w zakresie prawa i polityk Unii Europejskiej, prawa międzynarodowego oraz stosunków międzynarodowych. Profesor w Centrum Europejskim UW. Prezes Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Studiów Europejskich. Stały Doradca Komisji do Spraw Unii Europejskiej Sejmu RP. Przewodniczący Rady Naukowej Ośrodka Badań i Edukacji Europejskiej. Członek Komitetu Nauk Politycznych PAN oraz Komitetu Prognoz przy Prezydium PAN.

Zainteresowania badawcze prof. dr hab. Zbigniewa Czachóra koncentrują się na szeroko rozumianej problematyce integracji europejskiej i zmianach zachodzących w jej ramach. Pierwszym tematem aktywności naukowej był system Europejskiej Współpracy Politycznej, ujmowanej jako zinstytucjonalizowana forma wspólnej koordynacji polityki zagranicznej państw członkowskich Wspólnot Europejskich.
Drugi obszar badawczy dotyczył zmiany i rozwoju w systemie Unii Europejskiej po Traktacie z Maastricht. W jego ramach analizował: relacje pomiędzy stosunkami międzynarodowymi a integracją europejską ujmowanymi jako dyscypliny badawcze oraz rozwój i zmiany zachodzące w ramach integracji europejskiej z punktu widzenia przebiegu korekty i przebudowy wewnętrznej w UE. Chodziło tu przede wszystkim o szczegółową i precyzyjną analizę następujących po sobie sekwencji przekształcania wielu elementów systemu integracyjnego. Miało to za zadanie udowodnić skomplikowaną naturę procesu integracji europejskiej i struktur (instytucji), które w jej wyniku powstają. W tym przypadku w odautorski proces badawczy włączony został etap empirycznej analizy traktatów, protokołów i deklaracji, postanowień Rad Europejskich, wybranych projektów, aktów, dokumentów instytucji, konferencji międzyrządowych i innych gremiów integracyjnych.
Trzecie pole badawcze dotyczyło prezydencji państwa członkowskiego (na przykładzie Polski) w Radzie Unii Europejskiej. W przygotowanych na ten temat analizach naukowych starał się udowodnić, że prezydencja należy do grupy problemów odnoszących się do wielu płaszczyzn integracji. Posiada ona swój wymiar teoretyczny dotyczący sposobów jej definiowania i określania jej funkcji. Wpływa znacząco na postrzeganie pozycji państwa w Unii i jest odzwierciedleniem ciągłości i zmiany w systemie integracyjnym, przez co zyskuje wymiar systemowy. Bez wątpienia sama w sobie stanowi zespół rozwiązań instytucjonalnych umożliwiających przeprowadzenie analizy politologicznej. Jest także zjawiskiem o charakterze politycznym, które powinno być rozpatrywane badawczo zarówno w kontekście wewnątrzpaństwowym, jak i międzynarodowym (unijnym).
Czwarte pole badawcze zrealizowane w pracy pt. Kryzys i zaburzona dynamika integracji europejskiej dotyczy dynamiki i kryzysu integracji europejskiej. Postawione zostały tu ważne pytania badawcze: dlaczego kryzys i dysfunkcjonalności na stałe wpisały się w system Wspólnot, a następnie Unii Europejskiej? Jak należy interpretować i rozumieć zachodzące w nich zakłócenia? Czy w okresie stanu nadzwyczajnego z jakim mamy dziś do czynienia nadszedł czas na spełnienie lub rezygnację z federalnych marzeń o mocarstwowych (imperialnych) Stanach Zjednoczonych Europy?
W piątym polu badawczym i analitycznym dotyczącym roli parlamentów narodowych w UE koncentruje się na teoretycznym i koncepcyjnym ujęciu problematyki parlamentaryzmu w Unii Europejskiej, nie wyłączając prognoz i przewidywanych projekcji procesów przebudowy i zmian w tym zakresie. W tym kontekście celem stała się odautorska „parlamentarna” percepcja, recepcja, interpretacja i adaptacja wielu teorii, koncepcji i ujęć teoretycznych (paradygmatów), a także wizji, ocen i poglądów z zakresu integracji europejskiej, stosunków międzynarodowych, filozofii, socjologii, prawa, polityki i ekonomii. Służyć to ma
indukcyjnemu i dedukcyjnemu wyjaśnianiu oraz zrozumieniu determinant i zmiennych (zależnych i niezależnych) określających rozpoznawaną analitycznie dynamikę udziału parlamentów w systemie integracji Unii Europejskiej.

Jeżeli chodzi o rozdziały w pracach zbiorowych oraz artykuły naukowe jego autorstwa podzielić je można na kilka obszarów tematycznych: polityki i prawa UE, w tym w obszarze władzy, prawa, polityki i demokracji w Unii Europejskiej, systemu prawnego i politycznego UE, polityki zewnętrznej UE, Polski w UE; prawa i instytucji UE, przyszłości prawa i polityk UE; teorii i metodologii integracji europejskiej; bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego UE. W pracach tych zwracał szczególną uwagę na uwarunkowania (determinanty) i implikacje przekształcania systemu integracyjnego wychodzące przede wszystkim z jego środowiska wewnętrznego. Nie bez znaczenia dla ich przygotowania był nadal nie rozstrzygnięty spór o ostateczny cel i kształt konstrukcji europejskiej („finalité
politique”), a tym samym cele harmonizacji i unifikacji integracyjnej oraz modele ich urzeczywistniania.